SỰ BÙNG NỔ CỦA MỰC IN GỐC THỰC VẬT – XU HƯỚNG QUAN TRỌNG CỦA NGÀNH IN ẤN
Các hoạt động kinh doanh bền vững và thân thiện với môi trường đang ngày càng trở thành một yếu tố quyết định, liệu rằng một cá nhân, một đơn vị, hay một doanh nghiệp nào đó có lựa chọn hợp tác cùng bạn hoặc mua sản phẩm từ công ty của bạn hay không? Với điều này, công nghệ in “xanh” – in thân thiện với môi trường cũng trở thành nhu cầu mới, dần phổ biến trong ngành in ấn tại Việt Nam. Từ nguồn cung cấp giấy đến từ các khu rừng được chứng nhận và quản lý của FSC, đến giảm tối thiểu mức tiêu thụ nhiên liệu trong quá trình giao hàng; thậm chí ngay đến việc chọn loại mực in có nguồn gốc từ thực vật, ít ảnh hưởng đến môi trường nhất có thể. Bạn có biết rằng, những thay đổi, những lựa chọn tuy nhỏ nhưng có ý thức này có thể tạo nên sự khác biệt lớn đối với “sức khỏe” của môi trường tự nhiên và cho hành tinh chúng ta?
Mực in có nguồn gốc thực vật là gì?
Đầu tiên, chúng ta cần hiểu thành phần của hầu hết các loại mực. Với công thức cơ bản, mực được sử dụng để in ấn thông thường gồm có 3 yếu tố chính:
- Chất tạo màu hoặc thuốc nhuộm
- Chất kết dính như nhựa thông
- Chất dẫn (có thể là nước, dung môi hoặc dầu)
Thực chất, chất dẫn trong mực ban đầu cũng được lấy từ các nguồn tự nhiên như thực vật. Đến đầu những năm 1970, nguồn cung dầu từ thực vật bị hạn chế, nên các nhà sản xuất đã chuyển sang sử dụng nguồn cung từ dầu mỏ. Chất dẫn này chính là thứ tạo ra sự khác biệt giữa mực in có nguồn gốc thực vật và các hợp chất thay thế tổng hợp khác. Các loại dầu phổ biến được sử dụng trong mực in gốc thực vật là đậu nành, hạt lanh, dầu cải, cám gạo, ngô và nghệ tây. Dầu đậu nành và hạt lanh là hai loại nổi bật nhất. Mỗi loại dầu đều có những lợi thế riêng. Ví dụ, dầu đậu nành tương đối trong suốt nên có thể cho ra mực in có màu sắc sống động hơn so với dầu mỏ, các thiết kế có tone màu đậm đều có thể thể hiện tốt. Mực làm từ thực vật thường được trộn lẫn nhiều loại dầu lại với nhau, nhằm tối đa hóa chất lượng đồng thời giảm thiểu thời gian chờ khô.
Bạn biết gì về phát thải VOCs? Và loại mực nào có mức phát thải VOCs cao hơn?
Phát thải VOCs (hay còn gọi các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi) là các nguyên tố có trong mực in, vốn sẽ giải phóng nhiều loại khí nguy hiểm trong quá trình phản ứng hóa học. Nói một cách dễ hiểu, những hợp chất này có thể bay hơi ở nhiệt độ phòng và hiệu ứng nhà kính của chúng góp phần vào sự nóng lên toàn cầu, và gần hơn là có thể gây hại đến sức khỏe của công nhân in nếu không được quản lý đúng cách.
Mực có gốc dầu mỏ khi khô lại, chúng sẽ giải phóng VOCs. Các VOCs bổ sung có thể được giải phóng khi trục ép được rửa giữa các lần in. Mực gốc dầu mỏ đòi hỏi dung môi khắc nghiệt hơn và nhiều VOC được thải ra hơn. Mực có nguồn gốc thực vật có thể được làm sạch khỏi máy móc với ít nước và dung môi hơn.
Đối với một số loại mực làm từ thực vật, các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi VOCs vẫn được giải phóng. Tuy nhiên, khối lượng khí thải này giảm đáng kể. Điều này không chỉ cải thiện chất lượng không khí và độ an toàn của những người làm việc với mực mà còn tốt hơn cho môi trường, vì nó làm giảm số lượng các hợp chất thải vào khí quyển.
So sánh mực in gốc thực vật và mực in gốc dầu mỏ?
- Tính bền vững, khả năng tái chế và tác động môi trường
Mực in gốc thực vật ít gây hại cho môi trường tự nhiên hơn so với các loại mực in gốc dầu mỏ. Dầu mỏ là một nguồn tài nguyên hữu hạn có hại, trong khi các loại cây cho hạt sử dụng làm chất dẫn trong mực in lại phát triển nhanh, có nguồn gốc từ tự nhiên bền vững, có khả năng tái tạo, giúp cố định ni-tơ vào đất trong quá trình trồng trọt. Điều này giúp cho đất nông nghiệp khỏe và màu mỡ hơn, thúc đẩy sự phát triển của môi trường tự nhiên. Các loại cây dùng trong sản xuất dầu có thể được trồng rộng rãi. Và dầu cũng có thể dễ dàng chiết xuất hay tinh chế.
Ngoài ra, mực có nguồn gốc từ thực vật hạn chế sự giải phóng khí nhà kính. Nó đồng thời cũng dễ dàng tẩy bỏ trong quá trình tái chế quy trình khử mùi so với các loại mực gốc dầu mỏ.
- Những tác động đến sức khỏe con người
Khí thải VOCs vốn có thể gây hại cho chất lượng không khí trong nhà và sức khỏe của con người. Các mối nguy hiểm đối với sức khoẻ nói chung liên quan đến dung môi bao gồm nhiễm độc hệ thần kinh, tổn hại khả năng sinh sản, tổn hại gan và thận, suy hô hấp, ung thư và viêm da. Mực làm từ dầu mỏ thường thải ra khoảng 25% đến 40% VOCs khi chúng khô. Trong khi đó, mực làm từ đậu nành có tỷ lệ thấp hơn tới 4%. Vậy là bạn đã có một sản phẩm tốt hơn nhiều cho môi trường đúng không? Mực làm từ thực vật cũng thường được ưu tiên để đóng gói thực phẩm hoặc làm bất cứ sản phẩm gì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
- Chất lượng in ấn
Một nghiên cứu đã kiểm tra và so sánh chất lượng giữa mực thực vật và mực gốc dầu được sử dụng để in offset. Họ phát hiện ra rằng mực dầu hạt lanh có giá trị độ sáng cao nhất và mực thực vật có chứa dầu hạt lanh sẽ cho kết quả in bóng hơn trên tất cả các loại giấy, so với mực gốc dầu khoáng. Trong khi mực gốc dầu khoáng ít có sự thay đổi màu trên giấy tráng phủ, thì mực gốc dầu thực vật lại ít có sự thay đổi trên giấy không tráng phủ. Nghiên cứu đó cũng cho thấy rằng, việc pha trộn các loại dầu thực vật có thể tạo ra kết quả in mong muốn.
DỰ BÁO XU HƯỚNG MỰC IN GỐC THỰC VẬT
Hiện nay, các công ty đang dần dần tiếp cận với việc áp dụng các phương pháp in thân thiện với môi trường. Thị trường đang chứng kiến sự thay đổi đáng kể trong cách hoạt động và quy trình, khi các giải pháp bền vững với ít tác động môi trường đang thay thế từng bước các phương thức truyền thống.
Mực in gốc thực vật nổi lên như một giải pháp tương thích với tầm nhìn bền vững. Được sản xuất từ dầu thực vật, loại mực này không chỉ thân thiện với môi trường mà còn tương xứng với xu hướng mà người tiêu dùng và doanh nghiệp đang hướng tới. Mặc dù thời gian cần để mực gốc thực vật khô hơi dài hơn, tuy nhiên, chất lượng và hiệu suất của chúng được đánh giá cao hơn, nhờ sự giảm thiểu lượng hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) ra môi trường. Lượng VOCs được giải phóng từ loại mực này chỉ khoảng 2 – 4%, mức thấp hơn đáng kể so với mực gốc dung môi.
Hơn nữa, xu hướng sử dụng giấy tái chế cũng đang thịnh hành trong ngành in thương mại. Các doanh nghiệp đang chú ý đến việc tuân thủ tiêu chuẩn bền vững FSC và tìm cách đáp ứng nhu cầu thị trường mà vẫn giảm thiểu tác động xấu đến môi trường. Từ việc in ấn tới lựa chọn chất liệu, ngành in đang dần thay đổi để góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.
SỰ THAY ĐỔI CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI
Mực in gốc thực vật, cụ thể là mực in đậu nành, ngày nay đã trở nên phổ biến tại Hoa Kỳ và Nhật Bản. Điều đặc biệt quan trọng ở đây là khả năng dễ dàng tách mực in gốc thực vật ra khỏi bề mặt vật in, điều này rất quan trọng trong việc tái chế giấy. Trong khi mực in gốc dầu mỏ (Petroleum-based) thường có hàm lượng hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) dao động từ 30-35%, thì mực in gốc đậu nành chỉ có mức chưa đến 0-5% cho chất VOCs.
Ở những nước phát triển, việc sử dụng mực in gốc hợp chất thơm (aromatic based) trong bao bì thực phẩm đã bị cấm hoàn toàn. Ở Anh Quốc, việc sử dụng mực in gốc dung môi trong in màng bao bì thực phẩm đã bị coi là vi phạm pháp luật từ tháng 06/2000. Tại Hoa Kỳ, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) đã nhiệt tình chống lại việc sử dụng mực in gốc dung môi, chỉ cho phép mực in flexo gốc nước được sử dụng cho bao bì dược phẩm và thực phẩm.
Ngày nay, do áp dụng nghiêm ngặt của các quy định chính phủ tại hầu hết các nước phát triển về việc sử dụng hợp chất độc hại, cùng với sự kêu gọi từ tổ chức môi trường về việc sản xuất “bao bì thân thiện môi trường,” ngành công nghiệp mực in đang hướng tới giải pháp thân thiện với môi trường. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng mô hình sản xuất bền vững và vượt xa việc loại bỏ hoàn toàn những nhà máy sản xuất mực in có tác động tiêu cực đến môi trường.
KẾT LUẬN
Xu hướng sử dụng mực in gốc thực vật đang nổi lên với tầm quan trọng đáng kể trong ngành in ấn. Điều này không chỉ thể hiện tầm quan trọng của việc thân thiện với môi trường, mà còn phản ánh sự nhạy bén và đáp ứng của ngành. Mực in gốc thực vật mang lại ưu điểm về môi trường, khả năng tái chế và độ bám dính. Xu hướng này hứa hẹn sẽ định hướng cho sự phát triển bền vững và thân thiện với môi trường trong ngành in ấn.